معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام:

امروز بزرگترین معضل ما در تشییع فوتی‌هاست

معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام، با اشاره به وضعیت کنونی کرونا در استان، گفت: یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش آمارها، عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی مخصوصاً در گروه جوانان بود که سبب شد نیمی از ابتلاها در افراد بین ۲۰ تا ۵۰ سال اتفاق بیافتد.
به گزارش فریاد، معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در مصاحبه اختصاصی با فریاد در خصوص اجرای طرح غربالگری شهید حاج قاسم سلیمانی در ایلام، اظهار داشت: ما از نام بزرگ سردار شهید حاج قاسم سلیمانی استعانت گرفتیم و با بسیج عمومی نیروهای حوزه بهداشت، پایگاه‌های مقاومت بسیج، سپاه، هلال احمر و سایر ذینفعان، با ریاست استاندار به عنوان رئیس قرارگاه استانی، ریاست دانشگاه علوم پزشکی ایلام به عنوان معاون قرارگاه و مدیریت فرمانداران شهرستان‌ها به عنوان رئیس قرارگاه شهرستانی و تلاش سپاه پاسداران به عنوان فرماندهی عملیات، کار را پیش بردیم.
دکتر جمیل صادقی‌فر این طرح را یک طرح پیشگیرانه، بهداشتی و کم‌هزینه دانست و خاطرنشان کرد: هدف از اجرای این طرح شناسایی زودرس، تشخیص سریع، قرنطینه و ایزوله کردن افرادی است که مبتلا بوده و همچنین شناسایی افراد مشکوک به کرونا، گرفتن تست و مراقبت از آنها و خانواده‌هایشان است و همچنین اگر برخی از آنها توانایی قرنطینه خانگی را ندارند، آنها را به اقامتگاه‌های سلامت ببریم تا سرعت گردش ویروس و نرخ ابتلا به آن را در جامعه کمرنگ کرده و از بستری شدن مبتلایان در بیمارستان‌ها جلوگیری کنیم که نتیجه آن کاهش نرخ مبتلایان و فوتی‌ها خواهد بود.

اولویت این طرح، غربالگری افراد آسیب‌پذیر و در معرض خطر است
صادقی‌فر در خصوص اینکه چه افرادی در اولویت غربالگری در این طرح خواهند بود، تصریح کرد: اولویت اول در این طرح، افرادی هستند که نتیجه تست آن‌ها مثبت شده است، چه آنهایی که در بیمارستان بوده‌اند و ترخیص شدند و چه آنهایی که تست‌شان مثبت بوده و سرپایی خدمات دریافت کرده و در خانه قرنطینه هستند و همچنین از خانواده‌های آنها مراقبت ‌شود که غربالگری آنها توسط تیم‌های رهگیری انجام می‌شود و اولویت دوم افراد آسیب‌پذیر و در معرض خطر هستند که مورد حمایت قرار می‌گیرند و به آن «قرنطینه معکوس» می‌گویند یعنی سعی می‌کنیم مراقبت‌های پزشکی افرادی مثل سالمندان بالای ۷۵ سال را که بیماری زمینه‌ای دارند و در خانه هستند، را در خانه انجام دهیم و مانع خروج آنها از منازل شویم که این وظیفه بر عهده تیم پزشکان و پرستاران است.

چهار کمیته غربالگری، طرح محله محور شهید قاسم سلیمانی را اجرا می‌کنند
وی با اشاره به اینکه مجریان این طرح، چهار کمیته «آموزش همگانی»، «مراقبت و رهگیری»، «حمایت و قرنطینه» و «نظارت» است، گفت: مسئولیت سه کمیته «آموزش همگانی»، «مراقبت و رهگیری» و «نظارت» بر عهده معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام است و مسئولیت کمیته «حمایت و قرنطینه» را سپاه بر عهده دارد که این کمیته بسته‌های معیشتی را در اختیار افرادی که نیاز به حمایت بیشتری دارند، قرار می‌دهد و همچنین در کمیته نظارتی که مسئولیت آن بر عهده معاونت بهداشتی است و همچنین دوطلبان هلال احمر نیز در کمیته «نظارت» به ما کمک خواهند کرد که نظارت بیشتری بر رعایت پروتکل‌های بهداشتی صورت بگیرد و در سطح شهرستان‌ها، کمیته عملیاتی محله نیز وجود دارد که در این کمیته بخش پشتیبانی با سپاه و مسئولیت فنی آن با بهداشت و درمان است و زیر نظر آن کمیته‌، تیم‌های حمایتی، نظارتی و مراقبتی وجود دارند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، افزود: هدف ما در این طرح حضور درب منزل همه مردم نیست و افرادی که دارای علائمی هستند، می‌توانند از طریق سامانه ۴۰۳۰ یا از طریق سامانه Salamat.gov.ir به ما اعلام کنند و بر اساس این درخواست، سیستم بهداشتی آموزش و مراقبت از آنها را بر عهده خواهد داشت. 
وی در خصوص تیم‌های خدمت‌رسان در این طرح نیز، گفت: در مجموع در حوزه تیم‌های حمایتی 533 تیم با 2605 نفر، ۴۰۰ تیم مراقبتی با 1420 نفر،  95 تیم مراقبت در منزل شامل پزشکان و پرستاران با 189 نفر و در حوزه نظارتی 107 تیم با 413 نفر در این طرح خدمت‌رسانی می‌کنند و همچنین بیش از 300 پایگاه، مرکز جامع سلامت و خانه بهداشت و 22 مرکز منتخب کووید 19 در شهرستان‌های استان داریم.

نمی‌توانیم مردم را مجبور به اسکان اجباری کنیم
جمیل صادقی‌فر با اعلام اینکه برای برپایی این اقامتگاه با همکاری اداره ورزش و جوانان استان، دو مجموعه سرپوشیده در اختیار دانشگاه علوم پزشکی ایلام قرار گرفت، خاطرنشان کرد: به همت دانشگاه علوم پزشکی و سپاه ایلام این مجموعه‌ها تجهیز شد و وقتی که ما در شرایط اوج کرونا بودیم از این اقامتگاه‌ها استفاده می‌کردیم و زمانی سفر معاون درمان وزارت بهداشت به ایلام، اعلام کردند که این اقامتگاه یکی از بی‌نظیرترین اقامتگاه‌ها و نقاهتگاه‌ها در سطح کشور است.
وی افزود: در این مقطع در قالب طرح شهید سلیمانی هم بعضی از استان‌ها هتل‌هایی را به عنوان اقامتگاه سلامت در نظر گرفتند ولی استقبال کم بوده است و در واقع اسکان در این اماکن اختیاری است و ما نمی‌توانیم مردم را مجبور به اسکان اجباری کنیم بنابراین اقامتگاه‌های سلامت، تجربه خیلی موفقی نبوده‌اند.
صادقی‌فر ادامه داد: ما اقامتگاه‌های سلامت را در شهرستان‌های دهلران، چرداول و ایلام داریم و افرادی که امکان قرنطینه خانگی نداشته باشند، می‌توانند در آن اسکان یابند و در سایر شهرستان‌ها نیز در حال تلاش برای فراهم کردن امکانات لازم هستیم.

گاهی اوقات بیماران را به دلیل نبود تخت به سایر شهرستان‌ها منتقل می‌کردیم
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در خصوص شرایط حاد بیماری در آبان‌ماه در استان ایلام، گفت: در مقطع ابتدایی شیوع کرونا، التهاب و استرس مردم بالا بود و در فروردین همراهی مردم سبب کاهش آمارها شد و در اردیبهشت نیز آمار به شدت افول پیدا کرد و در خردادماه در یک هفته فوتی نداشتیم و در کل اردیبهشت‌ماه 90 بستری داشتیم یعنی روزانه ۳ نفر در بیمارستان‌های استان پذیرش شد در حالی که در برخی از روزها در آبان‌ماه بیش از ۱۰۰ بستری داشتیم و این یعنی بستری روزانه در آبان برابر با کل بستری‌های ماه اردیبهشت بود.
وی افزود: خیز افزایش تعداد مبتلایان در انتهای شهریور شروع شد و در آبان ماه ۲۱۷ مورد فوتی و بیش از ۲۲۰۰ بستری را تجربه کردیم و میانگین آمار فوتی‌های ما در آبان روزانه بیش از 7 مورد بود و حتی تا 14 مورد در یک روز از آبان ‌ماه نیز افزایش پیدا کرد و مبتلایان ما نیز به ۵۳۹ مورد در یک روز رسید و ما در آن روزها رتبه اول بستری مبتلایان در کشور را کسب کردیم.
صادقی‌فر تصریح کرد: در این مدت افرادی که مبتلا می‌شدند بیشتر مشکل ریوی داشتند و عمده آنها افراد آسیب‌پذیر بودند بنابراین باید به بیمارستان‌ها مراجعه می‌کردند تا از آنها مراقبت شود.
وی با اشاره به اینکه در این مدت از ظرفیت همه بیمارستان‌های استان استفاده شد، خاطرنشان کرد: گاهی اوقات بیماران را به دلیل نبود تخت به سایر شهرستان‌ها منتقل می‌کردیم و فشار بسیار سنگینی را تحمل کردیم و همچنین 4 نفر از مدافعین سلامت استان به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.

یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش آمارها عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی مخصوصاً در گروه جوانان بود
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام در خصوص دلیل افزایش آمارهای مبتلا به کرونا در استان ایلام، اظهار داشت: یکی از اصلی‌ترین دلایل افزایش آمارها عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی مخصوصاً در گروه جوانان بود که سبب شد نیمی از ابتلاها در افراد بین ۲۰ تا ۵۰ سال اتفاق بیافتد و جوانان مبتلا نیز سبب گسترش بیماری کرونا در بین سایر افراد خانواده خود به خصوص افراد آسیب پذیر همچون سالمندان شدند و همچنین بازگشایی مجدد مدارس، ادارات و اصناف، سفرها، مراودات با استان‌های مجاور و عادی‌انگاری و ساده‌انگاری در بخش زیادی از جامعه از دیگر دلایل افزایش آمارها بود که استان را در وضعیت قرمز و حادی قرار داد و این افزایش آمارها سبب ایجاد محدودیت‌های شدیدی گردید که همراهی خوب مردم، اصناف، اماکن، ادارات، بسته شدن آرامستان‌ها و ... باعث کاهش میزان ابتلا به کرونا در سطح استان گردید.

چهل درصد از نیروی انسانی دانشگاه علوم پزشکی ایلام به کرونا مبتلا شده‌اند
جمیل صادقی‌فر با اعلام اینکه حداقل بیش از دو هزار مبتلا در بین همکاران بهداشت و درمان دانشگاه علوم پزشکی ایلام وجود دارد، گفت: نزدیک به 40 درصد از نیروی انسانی پنج هزار نفره دانشگاه علوم پزشکی ایلام به کرونا مبتلا شده‌اند و کادر بهداشت و درمان واقعاً خسته شده است و فشار روحی و روانی و دوری از خانواده کار را برایشان سخت‌تر کرده است بنابراین از مردم عاجزانه درخواست می‌کنم که همچنان ماسک بزنند، فاصله اجتماعی را رعایت کنند، دورهمی‌های خانوادگی را کاهش دهند، تردد داخل شهر را به حداقل برسانند، یک نفر مسئول خرید در خانواده باشد، خرید را به صورت جمعی انجام دهند و از خرید روزانه بپرهیزند، از انجام کارهای غیر ضرور در سطح شهر خودداری کنند و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای و آسیب پذیر حتی المقدور از خانه خارج نشوند.

از روز اول بنا بر صداقت در دادن آمار مبتلایان بوده است
وی با اشاره به اینکه روند کنترل کرونا در این استان مطلوب است، خاطر نشان کرد: در هفته گذشته آرامستان‌ها، رستوران‌ها و کافه‌ها مملو از جمعیت بود و برخی از مردم بدون زدن ماسک در خیابان‌ها حضور داشتند که این رفتار و عادی انگاری مردم در رعایت پروتکل‌های بهداشتی نگران کننده است و ممکن است ما را به شرایط بغرنج گذشته برگرداند و شک نکنید در صورت ادامه این رفتار، در بهمن ‌ماه شاهد پیک خیلی بدی خواهیم بود.
صادقی‌فر با بیان اینکه در خصوص آمار مبتلایان کرونا در فضای مجازی استان برخی اظهارنظرها وجود دارد که این آمار واقعی نیست و با این صحبت‌ها در واقع اقدامات مجموعه بهداشت و درمان زیر سوال می‌رود، افزود: از روز اول بنا بر صداقت در دادن آمار مبتلایان بوده است و دستگاه‌های نظارتی می‌توانند مستندات را بررسی کنند.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، ادامه داد: نزدیک 45 روز، ایلام در صدر آمارهای فوتی و بستری کشور بود که این نشانه حقانیت آمارهای ما بود، مگر ما آمارهای 14 روز فوتی و 539 مبتلا در یک روز را تغییر دادیم؟!

امروز بزرگترین معضل ما در تشییع فوتی‌هاست 
وی با اشاره به اینکه در اوایل شیوع کرونا مشکلاتی در زمینه تدفین فوتی‌ها داشتیم، اظهار داشت: برای رفع این مشکل شهرداری ایلام اقدام به ساخت و تجهیز یک غسالخانه مجزا برای فوتی‌های کرونا کرد و برای حل مشکل غسل نیز داوطلبان حوزه علمیه وارد کار شدند و نوع غسل و تدفین با رعایت‌های پروتکل‌های ابلاغی و هماهنگی و نظارت کارشناسان بهداشت محیط انجام شد و در شهرستان‌ها نیز با مکاتبه‌های قرارگاه عملیاتی کرونا مقرر شد که هر شهرستان یک غسالخانه را برای این کار منظور کند.
صادقی‌فر افزود: در آن روزها حتی خانواده متوفی در مراسم تشییع حضور پیدا نمی‌کردند در حالی که امروز بزرگترین معضل ما در تشییع فوتی هاست که در آرامستان‌ها اتفاق می‌افتد و افراد زیادی در این مراسمات شرکت می‌کنند و متاسفانه باعث افزایش آمارها می‌شود چون در فرهنگ ما اکثر افرادی که در این مراسم تشیع و تدفین حضور دارند، افراد مسنی هستند که معمولاً افراد آسیب‌پذیر دیابتی، دارای فشار خون، مادران باردار و... هستند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام، تصریح کرد: علی‌رغم اینکه شهرداری و نیروهای انتظامی مانع از حضور در آرامستان‌ها می‌شوند اما مردم به جای تبعیت از این ممانعت، اتومبیل‌های خود را پارک کرده و پیاده به محل تشییع و تدفین می‌روند و اگر این رفتار ادامه داشته باشد و مردم توجهی نکنند دوباره کرونا از آرامستان‌ها به منازل بر‌می‌گردد و تعداد مبتلایان به شدت افزایش پیدا خواهد کرد.

تفکری در بین مردم وجود دارد که در این ایام به بیمارستان‌ها مراجعه نکنیم چون می‌میریم!
وی با اشاره به اینکه متاسفانه تفکری در بین مردم وجود دارد که در این ایام به بیمارستان‌ها مراجعه نکنیم چون می‌میریم، خاطرنشان کرد: این حرف بیهوده‌ای است، مگر می‌شود کسی بیمار شود و به بیمارستان نرود؟ اتفاقاً مواردی داشتیم که برخی از مبتلایان 5 تا ۱۰ روز در خانه مانده‌اند و می‌خواستند با زنجبیل و گلاب خود را درمان کنند و به دلیل مراجعه دیرهنگام به بیمارستان‌ها فوت شده‌اند، بنابراین اصلاً حرف درستی نیست. 
جمیل صادقی‌فر افزود: گاهی اوقات دیدن فوت برخی از بیماران بستری در آن بیمارستان در سایر افراد مبتلا، اضطراب و استرس زیادی را ایجاد می‌کرد اما در نظر بگیرید که اگر فردی واقعاً نیاز به خدمات بیمارستانی همچون دستگاه ونتیلاتور داشته باشد به هیچ وجه نباید در خانه بماند و اگر به آمار فوتی‌ها نگاه کنیم می‌بینیم 217 مورد فوتی در آبان‌ماه داشتیم و بیش از دو هزار و 200 مورد بستری اتفاق افتاد و اگر این دو هزار نفر به بیمارستان مراجعه نکرده بودند، آمار فوتی‌ها بسیار بالاتر می‌رفت.

استفاده از رپید تست‌ها برای عموم مردم، امکان‌پذیر نیست
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، با اعلام اینکه چند روز بعد از شروع طرح غربالگری شهید سلیانی، رپید تست‌ها به دست ما رسید، تصریح کرد: بلافاصله بعد از دستیابی به این تست‌ها، نحوه استفاده از آنها را آموزش دادیم و ما از این تست‌ها برای گروهی استفاده می‌کنیم که 4 تا 5 روز از شروع علائم آنها گذشته است و همچنین از این تست‌های سریع در مناطق دوردست استان که دسترسی به تست PCR وجود ندارد و امکان ارسال پاسخ‌ها به مرکز نیست و در مراکز تجمعی مثل زندان‌ها یا خانه سالمندان برای تشخیص طغیان استفاده می‌شود.
جمیل صادقی‌فر افزود: افرادی که هیچگونه علائمی ندارند ممکن است جواب تست آنها منفی کاذب شود در حالی که فرد دچار کرونا شده است بنابراین استفاده از این تست برای عموم مردم، امکان‌پذیر نیست. 

75 درصد فوتی‌های ناشی از کرونا حداقل یک بیماری زمینه‌ای داشته‌اند
وی میانگین سن مبتلایان به کرونا در استان ایلام را 42/1 سال دانست و در خصوص سایر آمارها، نیز گفت: برحسب جنس ۵۹ درصد مبتلایان آقایان و ۴۱ درصد خانم‌، بر حسب فوت ۵۸ درصد فوتی‌ها آقایان و ۴۲ درصد آنها خانم بوده‌اند و میانگین سن فوتی‌ها 57/2 سال است و همچنین ۲۲ درصد مبتلایان و ۷۵ درصد فوتی‌ها حداقل یک بیماری زمینه‌ای داشته‌اند.
 صادقی‌فر افزود: میزان بروز بیماری در هر ده هزار نفر جمعیت در کل استان ۴۱۳ نفر است و شهرستان ایلام، ایوان و بدره نسبت به استان آمار بالایی دارند و به طور مثال میانگین بروز بیماری در ایلام 522 مورد در هر ده هزار نفر بوده است و در دهلران نیز کمترین میزان بروز بیماری رخ داده است.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، میزان فوت در هر ده هزار نفر در کل استان را 11/2 مورد دانست و تصریح کرد: آمار فوتی‌های سیروان، ایوان و ایلام بالاتر از میانگین استان است و سیروان که شهرستانی با بیشترین جمعیت سالمند است در ایام تعطیلات نوروز، گردشگران زیادی وارد این شهرستان شدند و میزان فوتی در شهرستان ایلام نیز در هر ده هزار نفر 14/6 مورد فوتی است و کمترین میزان آن در شهرستان هلیلان اتفاق افتاده است.
وی تعداد کارکنان مبتلا به کرونا در استان ایلام را بیش از 7600 مورد اعلام کرد که نزدیک به ۳۳ درصد کل مبتلایان کرونا در استان ایلام است.

نحوه تقسیم‌بندی وضعیت شهرستان‌ها در سه سطح
وی در خصوص نحوه تقسیم‌بندی وضعیت شهرستان‌ها، گفت: براساس دستورالعمل‌های موجود، رنگ‌بندی وضعیت شهرستان‌ها در سه سطح قرمز، نارنجی و زرد صورت می‌گیرد و اگر تعداد بستری روزانه در هر صدهزار نفر 4 نفر و کمتر از آن باشد وضعیت زرد، اگر 6 نفر در هر صدهزار نفر باشد وضعیت نارنجی و اگر بیشتر از 10 مورد بستری در هر صدهزار نفر باشد وضعیت آن شهرستان قرمز تلقی می‌شود.

قدرت بیماری‌زایی، انتقال و سرایت کرونای انگلیسی بیشتر است
صادقی‌فر در خصوص علائم کرونای انگلیسی، اظهار داشت: کرونای انگلیسی علائم جدیدی ندارد اما به خاطر تغییراتی که در شکل ظاهری ویروس اتفاق افتاده، قدرت چسبندگی آن به سلول‌های بدن و در نتیجه قدرت بیماری‌زایی، انتقال و سرایت آن افزایش پیدا کرده است و آخرین خبرها حکایت از آن دارد که این کرونا به ترکیه رسیده است و به دلیل واگیری بیماری، نیاز به کنترل شدید از جمله کنترل مرزها و پروازها دارد که ما هم مرز بین‌المللی مهران را 24 ساعته کنترل می‌کنیم و از ورود افرادی که گواهی تست منفی کرونا را نداشته باشند، خودداری خواهد شد.

نقش رسانه‌ها در مقابله با کرونا بی‌نظیر است
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی ایلام، به نقش بی‌نظیر رسانه‌های استان در کنترل کرونا، اشاره کرد و گفت: بدون تعارف یکی از سه ضلع اصلی مقابله با بیماری کرونا، رسانه‌ها بودند و فوق‌العاده نقش خوبی ایفا کردند و این مسئله ابتکار استاندار و همراهی خوب مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی و خانه مطبوعات استان بوده که با تشکیل کارگروه رسانه‌ای کرونا در استان با حضور 180 رسانه سبب اطلاع‌رسانی دقیق شد و نقش پررنگی در فرهنگ‌سازی عدم برگزاری دورهمی‌های شب یلدا، نذر ماسک، رعایت پروتکل‌ها و کاهش آمار مبتلایان به این بیماری داشت و همچنین این انتقال اخبار سریع، سبب حل برخی از مشکلات از جمله اینترنت مورد نیاز دانش‌آموزان برای حضور در کلاس‌های آنلاین در مناطق دوردست استان گردید.

خط مقدم مبارزه با کرونا
وی کار حوزه درمان را سخت، دشوار و نفس‌گیر دانست و خاطرنشان کرد: سنگر اول مبارزه با هر بیماری، بهداشت است و هر جا بهداشت چرخش بهتر بگردد، حوزه درمان نیز آسایش بهتری دارد و هر جا به بهداشت کمتر توجه شود کار درمان سخت می‌گردد بنابراین بهداشت و درمان دو بال مبارزه با بیماری کرونا هستند و عموال بهداشت در استان در این راه تمام تلاش خود را خواهند کرد.
صادقی‌فر افزود: از مردم عاجزانه خواهش می‌کنم که پروتکل‌های بهداشتی را رعایت کنند چون کادر بهداشت و درمان واقعا خسته هستند و فشار زیادی روی آنها وجود دارد و اکثراً مبتلا شدند و در این ایام که بیماری فروکش کرده بخشی از فشار بر روی کادر درمان کاسته شده است اما حوزه بهداشت در قالب طرح شهید سلیمانی در حال غربالگری هستند و 24 ساعته برای شناسایی، تشخیص، پیگیری، پیشگیری و رهگیری بیماران با مراقبت از آنها خدمت می‌کنند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی ایلام تصریح کرد: امیدوارم که ما در مبارزه با بیماری کرونا به جایی برسیم که در تعطیلات عید نوروز مردم با خیال آسوده به دامن طبیعت بروند و نفس راحتی بکشند و این اتفاق، همتی از سوی همه ما می‌خواهد و باید بدانیم مبارزه هنوز تمام نشده است بنابراین کاری نکنیم که دقیقه ۹۰ گل بخوریم، بازی تمام نشده و حتی وارد وقت اضافه نشده‌ایم و هنوز مبارزه ادامه دارد و مانند دوهای امدادی کسی برنده است که در دورهای آخر هوشیار باشد وگرنه شکست می‌خورد.
صادقی‌فر افزود: حالا که وضعیت کرونا در استان بهتر شده ضروری به نظر می‌رسد که رعایت پروتکل‌های بهداشتی شدیدتر شود و مردم و مسئولین کمک کنند که از این بیماری به خوبی عبور کنیم.
مصاحبه و تنظیم: متین نصیری
نظرات ارسال نظر