شبیخون فرهنگی به میدان «غلامرضاخان ارکوازی» شهر ایلام

چند وقت اخیر شاهد نصب نمادی عجیب الخلقه در میدانی که به نام «غلامرضاخان ارکوازی» از مفاخر عرفان و ادبیات استان نامگذاری شده بود را شاهد هستیم.
یونس قیطانی
در عصری که گفتمان‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، بنیان فرهنگی پیدا کرده‌اند و توسعه کسب و کارهای فرهنگی هنری در آینده‌ای نزدیک در میان مشاغل مختلف رتبه‌ای قابل توجه را به خود اختصاص خواهد داد و در روزگارانی که بشر، دعواها و نزاع‌های توسعه و تعالی بر مبنای اقتصاد صنعتی و… را به تمامی آزموده است و به سوی توسعه همه‌جانبه بر مبنای داشته‌های فرهنگی هنری گام بر می‌دار؛ و در روزگارانی که بسیاری از ممالک نوبنیاد همچون همین شیخ‌نشین‌های حاشیه خلیج فارس با هزینه‌های سرسام‌آور در رویای دست و پا کردن تمدن و پیشینه‌ای فرهنگی برای خود هستند و حتی تندیس دانشمندان و مفاخر ما را (تنها به بهانه داشتن اثری به زبان عربی) در معابر و میادین خود نصب می‌کنند و دست به ترور شخصیت‌ها و دانشمندان ما می‌زنند ما بی‌پروا و بدون دوراندیشی کماکان در پیله اختناق خودخواهی و بدسلیقگی‌های شاید آگاهانه، دست و پا می‌زنیم و چوب حراج به داشته‌هایمان می‌زنیم.
امروز برای نقش‌آفرینی و حضور در معادلات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و برای آن که گفتمان‌هایت خواهان داشته باشد و دیپلماسی فرهنگی را به فراسوی مرزها تعمیم بدهی، باید بستر این کار را فراهم کنی و آن چیزی جز تثبیت جایگاه مدنی و فرهنگی در اذهان جهانیان نیست.
در استان ایلام متاسفانه بدسلیقگی‌ها و کم‌توجهی‌ها به داشته‌ها و مفاخر فرهنگی هنری، از دست دادن زمان و استفاده نادرست از زیرساخت‌هایی که می‌توانست آورده‌های فرهنگی فراوانی را برای استانمان داشته باشد، همچنان ادامه دارد.
در چند وقت اخیر شاهد نصب نمادی عجیب الخلقه در میدانی که به نام «غلامرضاخان ارکوازی» از مفاخر عرفان و ادبیات استان نامگذاری شده بود را شاهد هستیم و الان هم شبانه و طی یک شبیخون و شادمان از یک فتح‌الفتوح تابلو میدان که پیش‌تر به نام شاعر و عارف شهیر ایلامی «غلامرضاخان ارکوازی» بود به میدان «مخابرات» تغییر یافته است.
این که در دعاوی حقوقی بین نهادهای مختلف چه گذشته و می‌گذرد را کاری نداریم و به این موضوع ورود نمی‌کنیم اما حق داریم که به عنوان یک شهروند از مسئولین مربوطه بپرسیم شهرداری وقت در سال‌هایی که این میدان طراحی و ساخته شده به چه اجازه‌ای جایگاه و نام آن را معامله کرده‌اند؟
در فرهنگ شهرنشینی مکان‌هایی هستند که به جز کاربری اولیه، دارای ارزش معنوی هستند و می‌توانند مبیّن و مبلّغ گوشه‌ای از فرهنگ اصیل و بومی استان باشند و کسی اجازه ندارد این ارزش را که متعلق به مردم است معامله کند آن هم به نامی که نه یک کالای تجاری است نه کالایی خوراکی، نه پوشاک و نه هیچ آورده تبلیغی و ارزشی برای آن دستگاه دارد.
اگر در زمان این نامگذاری اخیر، خبر از این جریان واگذاری و… نداشتیم پس اشتباهی جبران‌ناپذیر و خُسرانی فرهنگی را مرتکب شده‌ایم و بهتر بود پیش از این که این ترور فرهنگی صورت بگیرد و به مردم استان و به ویژه جامعه فرهنگ و ادب توهین شود جایگاهی درخور و بهتر و شایسته‌تر برای این موضوع در نظر گرفته و اجرایی می‌شد و بعد از آن این عمل صورت می‌گرفت تا خاطرها آزرده نشود.
با ذکر یک مثال ملموس این مطلب را به پایان می‌برم و قضاوت را به مردم و مخاطبان فرهیخته و فرهنگ دوست استان و شهرمان ایلام می‌سپارم. یادمان هست که در خیابان مرحوم آیت‌الله حیدری و جایی که امروز یک سوی آن اداره کل جهاد کشاورزی و در سوی دیگر مخابرات استان وجود دارد روزگارانی دوباغ سرسبز با درختانی بلند و قدیمی بود، با جوی آبی که از قنات‌های پیر و خسته شهر عبور و از میان این دو باغ گذر می‌کرد، چیزی شبیه معماری «باغ‌های ایرانی»، با اندکی خوش سلیقگی می‌توانستیم بخشی که «کاخ فلاحتی» در آن واقع شده را به موزه آثار باستانی، موزه مردم‌شناسی، رستوران‌های سنتی و نمایشگاه‌های دائمی صنایع دستی استان تبدیل کنیم و پایین‌دست آن را که هم اکنون ساختمان مخابرات در آن واقع شده به «باغ موزه دفاع مقدس» استان تبدیل کنیم تا امروز مجبور نباشیم در راهروهای تنگ و تاریک اداره کل بنیاد حفظ آثار و ارزش‌های دفاع مقدس (ضمن تقدیر از مسئولان کنونی این اداره که هرچند دیر، ولی این اقدام ارزشمند را انجام دادند)، باغ موزه دفاع مقدس بسازیم، دفاع مقدسی که طلایه‌دار آن بی‌تردید مردم صبور و مقاوم استان ایلام هستند و حقی بیش از این دارند، مردمی که تاریخ بعد از دفاع مقدس ثابت کرده دنبال سهم‌خواهی از دفاع مقدس نبوده و نیستند.
خلاصه تاریخ را مروری کنیم تا مجبور به تکرار آن نباشیم، اگر سیمای آینده را در آیینه گذشته بنگریم دیگر کوچه‌هایی همچون کوچه‌های منطقه زمین شهری ایلام نخواهیم ساخت که اگر یک ماشین از جلو بیاید باید دیگری تمام کوچه را دنده عقب برود، بگذریم که بعضی معابر اصلا ماشین‌رو نیستند و تنها پیاده می‌توان گذر کرد و شاید هم «مال رو»….
منتظر می‌مانیم تا مسئولان با درایت کافی، این ضایعه فرهنگی را به نحوی شایسته و در خور شان مردم استان ایلام و جایگاه والای مذهبی، فرهنگی و ادبی «غلامرضاخان ارکوازی» جبران کنند.
نظرات ارسال نظر